Geschreven door: Maarten Inghels

Eenzame Uitvaart nr. 4, J.K.

J.K. is op 27 september 1955 geboren te Mayen (Duitsland) en overleden op Linkeroever op 15 september 2009.
Dichter van dienst was Maarten Inghels.

Mijn knalgele fiets sorteer ik in de daarvoor voorziene strook naast de Sint-Andrieskerk. Voor de hoofdingang staat het busje van de ondernemer, het kofferdeksel staat als een grote mond open, en de vier dragers staan erbij te kijken en te roken. Ik zie dat ik de eerste ben, de aanwezigheid van de koster buiten beschouwing gelaten – een gezette vrouw die met de talloze kerksleutels in haar hand rammelt. De meegebrachte chrysant zet ik naast het trapportaal zodat ik de handen vrij heb om ook een sigaret te rollen.

Continue reading

Eenzame Uitvaart nr. 3, R.H.

R.H. is op 21 februari 1923 geboren en overleden op 19 augustus 2009.
Dichter van dienst was Bernard Dewulf.

Enkele dagen nadat een inkomende mail van de begrafenisondernemer me meedeelde dat er een Eenzame Uitvaart op komst was, zag ik bij het boodschappen doen in de Aldi dat er een actie was. De chrysanten stonden in aanbieding. Een 3-stek voor 0,99,-. Ik kocht er twee. Typische grafbloemen, maar bij de vorige uitvaart vond ik de berg aarde maar een kale bedoening. Bij het eenvoudige houten kruis kon nog wel een bloemetje staan. Het zal wel aan mijn fatsoen liggen, dat ik nergens met lege handen wil toekomen, maar toen ik de twee potjes chrysanten in een doorschijnend plastic draagtasje stak bedacht ik dat R.H. het vast wel mooi had gevonden. Wat kleur op zijn graf. In de plaats van een grijze zerk die hij niet zal krijgen. Continue reading

Eenzame Uitvaart nr. 2, F.T.

F.T. is op 21 februari 1928 geboren en thuis overleden op 3 augustus 2009. Dichter van dienst was Jan Aelberts.

Nadat een vorige uitvaart, waarvoor ik al een dichter had ingeschakeld, toch geen eenzame uitvaart zou worden, op het laatste moment dook er gelukkig nog familie op, was er nu meer zekerheid. Meneer F.T. werd door de politie aangetroffen in zijn woning waarna de buren verklaarden dat het een eenzaat betrof. Ongehuwd, geen kinderen. Iemand die nooit bezoek kreeg.

Na het weekend zou meneer begraven worden op begraafplaats Schoonselhof, in de middag, kreeg ik per mail van de begrafenisondernemer aan. Er dook een probleem op omdat ik enkele uren later op die dag een vliegtuig had te nemen in Charleroi. Ik zou het nooit halen, aangezien men al wekenlang de versmalling van de E19 Antwerpen-Brussel aankondigde, en bijhorende files op de alternatieve route: de lelijke Boomsesteenweg met zijn ontelbare stoplichten. Na enkele telefoons en mails kom ik met de begrafenisondernemer overeen de uitvaart te vervroegen naar half tien in de ochtend. Omdat dit nog maar de tweede uitvaart is die we verzorgen, en er nog wat smeer in de communicatie met het uitvaartcentrum moet komen, wil ik geen verstek geven. Dichter Jan Aelberts antwoordt bevestigend op de vraag dat weekend nog een gedicht te schrijven voor F.T. Er zijn weinig tot geen gegevens bekend.

Continue reading

Eenzame Uitvaart nr. 1, J.V.L.

J.V.L.
Dichter van dienst: Joke van Leeuwen

Ik heb een uurtje vooraf afgesproken met de begrafenisondernemer. We moeten nog een aantal zaken overlopen, over hoe het zou zijn; een Eenzame Uitvaart, hoe de dichters het best hun gedicht konden bijdragen, en ook belangrijk: hoeveel uitvaarten er zogenaamd eenzaam zijn.
‘Toch zeker vijf à zes per maand,’ zegt hij; ‘maar de ene maand hebben we er twee, de andere zes.’ Ik moet slikken en bedenk dat het getal dicht bij de vijftig komt die het OCMW van Antwerpen als ruwe schatting opgaf. De begrafenisondernemer loopt springerig door zijn kantoor en steekt nog een sigaret op. Ik vertel hem dat ik bij wijze van voorbereiding het eerste seizoen van Six Feet Under heb gezien, de Amerikaanse serie over een nogal eigenaardige familie begrafenisondernemers die nog steeds worstelen met de dood én het leven, waarmee ze elke dag geconfronteerd worden. Hij moet hard lachen.

Ik laat hem de handgeschreven brief lezen die ik eerder die week per post kreeg. Frans F. bericht daarin over een gewezen collega van hem en tevens familie van Fidel Castro; de oude zeeman Rodolfo Mendez. Rodolfo woonde op een klein appartementje op Linkeroever maar in 2004 kreeg Frans de verjaardagswensen die hij voor Mendez opgestuurd had terug. Rodolfo bleek door een gaslek in zijn kamer langzaam en pijnlijk gestorven te zijn. Op zijn begrafenis waren twee buren aanwezig. Rodolfo was een eenzaat. Fans schreef voor het graf van Rodolfo het gedicht ‘Schoonselhof U 38’: “Rodolfo Quevodo Mendez, maat, / alleen twee zeelui bij je grenenkist: / een Griekse en een Hondurese buur”, waarbij Frans in zijn brief wenst dat het gedicht zijn laatste rustplaats kent in het project ‘de Eenzame Uitvaart’. Continue reading

Eenzame Uitvaart op Gedichtendag

Gedichtendag vindt naar goede gewoonte plaats op de laatste donderdag van januari. In Antwerpen vieren Bibliotheek Permeke, Letterenhuis, Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience, Arenbergschouwburg, Kraai vzw en Antwerpen Boekenstad die dag de poëzie met een bijzonder programma. Thema van dit jaar is de verkiezing van de dichter des vaderlands in Nederland. Het publiek kan in Antwerpen terecht voor de meest ontroerende momenten uit de poëzie uit verre en nabije vaderlanden.

Bijzondere aandacht gaat dit jaar naar een nieuw initiatief: De Eenzame Uitvaart, een literair project waarbij dichters voor eenzaam gestorvenen een persoonlijk gedicht schrijven en dit op de uitvaart komen voordragen. Het is een laatste saluut aan mensen die meestal uit de boot vielen tijdens hun leven en dan ook zonder aanwezigheid van familie of vrienden worden begraven. Met gedichtendag gaat De Eenzame Uitvaart van start.

Dichter Frank Starik geeft een inleiding over zijn ervaringen met dit project in Amsterdam. Stadsdichter Joke van Leeuwen brengt het allereerste uitvaartgedicht aan het graf van de eenzaam gestorvene en coördinator van de Eenzame Uitvaarten in Antwerpen Maarten Inghels leest het eerste verslag voor. Ook worden de deelnemende dichters Jan Aelberts, Bernard Dewulf, Andy Fierens, Maarten Inghels, Lies Van Gasse, Joke van Leeuwen en Stijn Vranken voorgesteld.

U wordt vriendelijk uitgenodigd op de persvoorstelling van De Eenzame Uitvaart op 29 januari om 13u, Schoonselhof, hal van kasteel Moretus, Krijgsbaan Wilrijk.

Meer info over dit persbericht:
Nadia De Vree, Pers & PR, Musea Antwerpen, tel. 03 206 09 34, gsm 0475 36 71 96, nadia.devree@stad.antwerpen.be