De Eenzame Uitvaart van Meneer J.D.W. in Antwerpen

Meneer J.D.W. werd geboren op 18 november 1954 in Aalst. Hij overleed op 7 april 2026 in zijn serviceflat van Romanza in Wilrijk. De asuitstrooiing vond plaats op 21 april 2026 om 10u00 op strooiweide De Blauwe Regen op het Schoonselhof.

Romanza is een goed verscholen gebouw. Het ligt ver achter de Rizla-fabriek, nog een stuk achter het woonzorgcentrum en parallel aan de E19. De naam doet me denken aan mediterraanse oorden, maar oleanders vind ik hier niet. Wel is het goed omringd door vele bomen, van verkeer is op dit moment weinig te horen.

In de inkomhal van het dienstencentrum druk ik eerst op de bel waar ik de naam van meneer J.D.W. op zie staan. Ik wacht de hele toon af, je weet maar nooit of er toevallig iemand ter plaatse is. Daarna probeer ik de bel van het onthaal en iemand zegt mijn kant uit te komen. Op een flyer lees ik dat er zo een evenement begint “Samen is niet alleen deel 2” - Een nostalgische terugblik op de rijke geschiedenis van Antwerpen. Een warme uitnodiging om "Samen niet alleen" herinneringen op te halen. Al gauw leer ik dat Meneer D.W. dat niet in zijn agenda had staan.

“Meneer was heel op zichzelf,” zo begint Anja te vertellen terwijl ik in het bureel een koffie drink die me net is aangeboden. Anja is hier nu administratief bediende, maar opgeleid als zorgkundige. “Het was een vriendelijke mens, maar verder dan babbeltjes over het weer of de nieuwe zetel kwam het niet.” Terwijl er parallel in een zaaltje herinneringen aan vroeger worden opgehaald, zitten wij hier zonder veel verhalen.

Twee jaar geleden kwam meneer D.W. hier wonen. Daarvoor woonde hij in de Lange Batterijstraat. Toen er een serviceflat vrijkwam in Romanza, zag hij het wel zitten om te verhuizen. Een voorwaarde was wel dat hij tweewekelijks een poetshulp moest binnenlaten, iets waar hij aanvankelijk wat weigerachtig tegenover stond. Liefst wilde meneer niemand in zijn kamer, maar mettertijd ging dat beter. Het was ongeveer het enige contact dat meneer had. Hij bleef nooit staan in de gang, deed niet mee aan activiteiten. Meneer bleef op zijn appartement, of trok er op uit met zijn elektrische fiets. Niet dat hij echt fietstochtjes maakte, meestal ging hij om iets praktisch naar de Bist, het nabijgelegen centrum hier in Wilrijk. Er was altijd wel iets wat meneer nodig had. Hij ging om wat papier te halen of langs de mutualiteit te fietsen. Hij ging sigaretten halen, of gewoon even een boodschap doen. Meneer kwam in ieder geval altijd terug met een plastic zakje.

Meneer rookte graag zijn sigaretten, iets wat ook een sociale aangelegenheid kan zijn, een opening tot een praatje, maar meneer rookte ze graag solitair op zijn terras.
Anja hoorde soms vanop de gang toch vrij pittige muziek uit zijn appartement komen. Een beetje luid, vermoedelijk in het rock genre. Misschien had meneer een kant die hij verborgen hield.

Het was een heel plots overlijden. Toen de poetshulp op het afgesproken tijdstip aanklopte en er niet werd opengedaan, sloeg ze alarm. Meneer D.W. werd gevonden op de grond naast zijn bed en zou waarschijnlijk nog naar zijn borst hebben gegrepen. Anja is er van aangedaan. In het begin probeerde ze wel wat door te vragen om wat meer over hem te weten te komen, maar ze merkte al gauw een blokkade als er naar gepolst werd. Wat het ook was wat er achter zat, Anja had hem graag.

De uitvaartonderneming had mij verteld dat er een zus was, maar dat zij niet wenste betrokken te worden. Dat meneer nog een zus had, kwam Anja pas zeer recent te weten. Waarom ze nu pas contact opnam of wat er in het verleden is gebeurd, blijft voor ons beide een raadsel.

Tot slot vertelt Anja nog een klein heldenverhaal. Onlangs kwam er op een nacht heftige rook uit zijn boiler. Meneer D.W. werd er wakker van, bekeek de zaak en ging koeltjes de gang op om daar een brandblusser te pakken en de boel te blussen. Hij heeft daarmee een fikse brand kunnen voorkomen.

Op de ochtend van de uitvaart is het grauw en ruikt het naar gras. Ik parkeer mijn fiets en zie dat er al een vrouw rondloopt. Het blijkt niet de zus, maar wel de nicht van meneer D.W. te zijn. Ze vertrok vanochtend om kwart na zeven om bij de uitvaart te kunnen zijn, ondanks dat ze al twintig jaar geen contact had met haar neef. Ze werd door zijn zus verwittigd over de uitvaart. Veel mensen verklaarden haar voor zot dat ze helemaal naar hier kwam, maar ze was bang dat er helemaal niemand zou komen. Ze vond dat ze er moest zijn. Voorzichtig vertelt ze dat meneer erg speciaal was. Vandaag de dag zouden er vast allerlei labels opgeplakt worden. Meneer D.W. was altijd al moeilijk in de omgang, als kind ging hij naar een speciale school in Ronse. Zijn zus heeft de afgelopen jaren meermaals geprobeerd om haar broer te vinden, tevergeefs. Omdat ze een stevige hartoperatie heeft gehad, kon ze er vandaag niet zijn. Niemand weet hoe of wanneer meneer D.W. vanuit de regio waar ze vandaan kwamen, uiteindelijk in Antwerpen is beland.

De rouwauto en Yousra arriveren op hetzelfde moment. Het is voor Yousra de eerste keer dat ze een gedicht schreef voor een eenzame uitvaart. We wandelen naar strooiweide De Blauwe Regen waar een man op een zitmaaier behendig het gras afrijdt. De man die maait begrijpt het teken en gaat een stuk verderop zijn werk voortzetten. Omdat er in mei niet gemaaid mag worden, zijn de machines massaal uitgereden, vertelt de voorganger, waarna we verder wandelen naar de sokkel waar we rond de urne verzamelen.

Zijn nicht kan de verhalen over meneer D.W. nog een beetje aanvullen. Ze zegt dat ze hem vooral herinnert als kind en adolescent. Toen iedereen uitweek van de geboortegrond, was er eigenlijk geen contact meer. Hij had ook twee neven die in hetzelfde jaar zijn geboren, die enkele jaren geleden zijn overleden. Ik krijg de indruk dat meneer vroeger veel omringd werd door familie. Meneer D.W. bleek ook zot te zijn van dieren. Toen verwacht werd dat hij de trein nam naar school, nam hij er een de andere kant uit. Hij stapte in de trein richting Antwerpen voor de zoo. Het zou kunnen dat de dieren hem uiteindelijk definitief naar Antwerpen trokken om er te gaan wonen.

Dan nodigt de voorganger Yousra uit om haar gedicht te lezen:

De voorganger bedankt Yousra voor de woorden en vraagt of iemand nog iets wil zeggen. Ik vul nog aan met de anekdote over het blussen van de brand, en zo herinneren we zijn laatste heldendaad terwijl de as wordt verstrooid.

Wanneer we terugwandelen, komt er een vrouw onze richting uit met de vraag of we misschien weten waar de asuitstrooiing van meneer D.W. was. Ze blijkt zijn buurvrouw te zijn, en juist het moment gemist te hebben omdat ze op een andere plek stond te wachten. Samen wandelen we nog even terug naar de strooiweide. Ze is een hartelijke, enthousiaste vrouw waarvan je hoopt dat ze je buurvrouw is. Vandaag gaat ze naar nog twee uitvaarten van mensen die ze kent van Romanza, dat vind ze belangrijk. Ze ontmoette meneer D.W. terwijl ze eten aan het opscheppen was en hij met een cola zat te wachten op zijn meubels. Eten wilde hij niet, maar ze bleken buren te worden. Iets persoonlijk heeft meneer ook nooit met haar gedeeld. “Hey mateke!” zo zwaaide ze altijd naar hem als hij stond te roken op zijn balkon. En dan zwaaide hij terug. Na het uitwisselen van wat kleine anekdotes, maakt ook de buurvrouw een laatste groet. Zij kan gelukkig bevestigen wat we hoopten: meneer D.W. had het in Romanza naar zijn zin, op zijn manier.