De Eenzame Uitvaart van Meneer P.P. in Antwerpen

Meneer P.P. werd geboren op 12 juli 1951 in Kalmthout. Hij overleed in Antwerpen op 18 januari 2026 in wzc De Pelikaan. De uitvaart vond plaats op dinsdag 28 januari om 11u00 op de begraafplaats ‘t Schoonselhof.

“Meneer was heel op zichzelf. Alleen op de wereld.” Het zijn de eerste woorden die ik hoor wanneer ik het woonzorgcentrum contacteer waar meneer P.P. is overleden.
De mevrouw aan de telefoon vertelt me dat het een heel plotseling overlijden was. Meneer P. woonde nog maar een paar maanden in De Pelikaan. Hij was doorgeschoven vanuit een van de serviceflats. Er is nauwelijks iets geweten over de man voordat hij in het wzc terechtkwam.

“Op een vraag kwam er een ja of nee of een glimlach. Hij was niet van de spraakzame soort.” Zo wordt het beeld van meneer P. geschetst. Er wordt vermoed dat hij de jongste was van een groot gezin en daarmee de laatste levende van de familie. Zelf is hij nooit getrouwd geweest. Toen meneer P. in het woonzorgcentrum kwam, stond er één vriend aangeduid op het formulier, maar die is nooit op bezoek gekomen. De afgelopen dagen hebben ze meermaals geprobeerd hem aan de telefoon te krijgen. Tevergeefs. Ze vermoeden dat de vriend ook al op leeftijd was en wellicht ook niet meer leeft. De naam en het telefoonnummer blijven voor mij verborgen.

Er wordt me gezegd dat ik de moeite niet hoef te doen om langs te komen. De kamer van meneer P. is al leeggeruimd. De medebewoners kunnen me waarschijnlijk ook geen indruk meegeven. “Ze kruisten elkaar op de gang. Daar zeiden ze vriendelijk goeiendag maar niet meer dan dat.” Meneer P. liep in De Pelikaan geregeld in de gangen op en neer. Hij bleef niet alleen in zijn kamer. Hij leek in die zin wel graag onder de mensen te zijn, zo wordt me verteld. Maar meneer P. ging niet in gesprek.

“Er zijn niet echt herinneringen of grappige anekdotes. Gewoontes zullen er ongetwijfeld zijn geweest,” vervolgt de mevrouw, “maar ze werden niet opgemerkt. Meneer sprong er niet echt uit, hij ging mee in de flow van de dag.” Meneer P. keek wat er op tv was, hij las boeken die er waren. ”Zo een beetje van alles. Feuilletons.”
Radio Minerva stond geregeld op, maar mevrouw weet niet of dat een keuze was. Het is immers het eerste station dat komt als je in De Pelikaan de radio opzet.

Bij de medebewoners is gepolst of er iemand naar de uitvaart wilde gaan, maar er was geen interesse. De mensen kenden P. niet echt en bovendien is het Schoonselhof erg ver weg. De Pelikaan is in Deurne, een ander uiterste van de stad.

De mevrouw aan de telefoon betreurt dat ze me niet meer kan vertellen. “Als iemand geen netwerk heeft en zelf nauwelijks spreekt, is een leven moeilijk te achterhalen.”

Ik google zijn naam. Ook die springt er niet echt uit. Er zijn veel mensen met dezelfde naam; professoren, sporters. Zoekend op familienaam en geboorteplaats vind ik verschillende families, maar geen P.P.. Meneer P.P. kan nog iedereen zijn geweest.

Is dit echt alles wat ik kan doen voor deze man?

Ik besluit toch in de auto te stappen, ondanks dat ik weet dat ik bij het wzc niemand ga kunnen spreken. Ik wil een indruk krijgen van zijn laatste woonst. Misschien heeft hij wel zijn hele leven in die buurt gewoond. Misschien pas de laatste jaren. Ik weet het niet en niemand lijkt het te weten.

Sinds ik in Antwerpen woon en geregeld de Ring trotseer, luister ik naar Radio Minerva. Zo probeer ik mijn Antwerps bij te spijkeren. En dus ook nu springt het standaard op als ik de auto start. Ik navigeer me naar de plek in Deurne waar ik nog niet eerder ben geweest. De Pelikaan bevindt zich tegenover een zeer grote hondenspeelweide vlak voor het stadion van Royal Antwerp. Het wzc is onderdeel van een behoorlijk groot zorgcomplex. Aanleunflats. Serviceflats. Zorgflats. Assistentiewoningen. Er zijn allerlei borden met pijlen. Er is De Merel, De Leeuwerik. Het is een plek waar zeer veel mensen bij elkaar wonen. Alleen al De Pelikaan telt 160 bewoners.

Het is een zonnige dag en er is niemand buiten. De cafetaria is leeg, er hangen witte vlaggetjes. Op een van de ramen prijkt een troostrijk gedicht dat er op is geschreven voor de Poëzieweek. Ik zoek naar de ramen waar er minstens één van meneer P. is geweest en stel me zijn mogelijk uitzicht voor. Ik zie één tuinstoel op het terras. Tegen een paal staat een blauwe fiets die misschien ooit was voorzien van een kleurrijk gebreid pak, nu is het vaal mosgroen. Ik verplaats me van bankje naar bankje. Ik wandel een ommetje rond het gebouw. Misschien was meneer P. iemand bij wie je wat langer nodig hebt om hem te leren kennen. Misschien waren de vijf maanden te kort. Misschien wilde hij simpelweg echt niet meer contact dan het kruisen van elkaar op de gang.

Heel plots overlijdt meneer P.P. hier op zondag 18 januari. Royal Antwerp speelde een uitwedstrijd. Misschien stond de tv aan. Misschien lag er een boek met een bladwijzer in, dat hij niet meer verder zal lezen.

Ik rij terug naar huis. Op Radio Minerva hoor ik Lorez Alexandria. Ze zingt: I don't believe in fretting or grieving/ Why mess around with strife?/ I never was cut out / To step and strut out / Give me the simple life / Some find it pleasant, dining on pheasant / Those things roll off my knife / Just serve me tomatoes and mashed potatoes / Give me the simple life

En ik beeld me in dat het leven voor meneer P. zo was. Goed zoals het was, een goede morgen, een goede dag.

Dinsdag 27 januari is een kille grijze dag. Een gure wind waait en brengt kleine koude druppels mee. Te weinig om een paraplu op te steken. Op mijn weg richting het Schoonselhof kom ik een stoet van mensen van een woonzorgcentrum tegen. Ze gaan de andere richting uit. Ik weet dat ze niet voor meneer P. komen.

Wanneer ik arriveer, komt ook de rouwauto aanrijden. Ik stel mezelf voor aan de voorganger en haar collega. We ontmoeten elkaar voor het eerst. Dan wandelt er ook nog een man onze richting op. Het is niet Bart, de dichter van dienst. Maar deze man blijkt wel voor meneer P. te komen. Hij zegt dat hij 32 jaar met meneer P. op vakantie is geweest en daarom natuurlijk hier is gekomen voor een laatste groet. Ze maakten groepsreizen naar allerlei bestemmingen. Hij vertelt dat hij gecontacteerd werd door het wzc. Helaas hebben zij mij niet meer verwittigd dat ze de vriend op de contactlijst toch hebben kunnen bereiken. Hij kan ons helaas niet veel vertellen. Meneer P. was een gesloten boek. Maar vrijwel ieder jaar zijn ze samen op reis geweest, in een groep van ruim dertig mensen. Naar heel veel plekken, waaronder het Zwarte Woud en ook vaak naar Portugal. De vriend vertelt dat hij niets wist van familie van P. en dus ook niet dat die er niet was. Maar wij weten nu in ieder geval wel dat meneer P. van reizen hield. Dan vervoegt Bart zich bij ons. De rouwauto vertrekt en wij volgen in een kleine stoet richting de tweede strooiweide van de Platanendreef.

De voorganger nodigt ons uit om dicht rond de zuil plaats te nemen waarop de urne staat. Het is alsof we die met ons vier wat uit de wind houden. De voorganger leest aandachtig een tekst voor die ze geschreven heeft en benadrukt hoeveel het betekent dat we hier nu staan. Ze nodigt mij uit om iets te vertellen en ik zeg dat ik helaas erg weinig over meneer P. te weten ben gekomen. Dat zijn vriend er nu is geeft iets meer een beeld. Meneer P. leek zich inderdaad graag met anderen te omringen, maar deelde weinig van zichzelf.

Dan leest Bart zijn gedicht voor:

Misschien willen woorden verschuiven
wanneer je vriend nog langskomt.

Bij het lezen van deze zin kijken we allen een moment naar de vriend. Zo raak. Ook de voorganger benadrukt hoe mooi de woorden samenvallen. Dan pakt haar collega de urne en strooit de resten uit. Op de achtergrond verderop in de strooiweide staat een groepje van palmbomen. Ze doen me altijd denken aan vakantie. Hier zijn het exoten die er wat uitspringen tussen de rest van het groen dat nog in winterstand verkeert.
De voorganger wijst naar de as in het gras en zegt dat meneer P. nu een mooie plek heeft voor zichzelf tussen de anderen. We knikken allemaal instemmend. Dan nemen we afscheid. We bedanken elkaar en benadrukken hoe fijn het is dat de vriend nog is gekomen. "32 jaar hè..." zegt hij, "Het is spijtig dat het niet is geweten wat er binnenin hem omging."

Ik stem nog even met de uitvaartonderneming af. Over een half uur verzamelen we opnieuw voor de tweede eenzame uitvaart van deze dag. Nu het steeds druileriger wordt, neem ik plaats in de inkomhal van het crematorium. Ik zoek op of er misschien nog een groepsreis vertrekt vandaag, en inderdaad: een richting Egypte.