De Eenzame Uitvaart van Mevrouw R.H. in Brugge

Mevrouw R.H. werd geboren op 14 september 1941 in Nieuwmunster en overleed op 22 februari 2026 in WZC Ten Boomgaarde in Sint-Michiels, Brugge. Haar uitvaart vond plaats op 3 maart 2026 om 11h30 op de begraafplaats van Sint-Pieters.

Ze draagt de naam van een bloem. Helaas zijn de lijnen van haar leven zo door haar ziekte vervaagd, dat niemand mij daar nog iets over kan vertellen. Toen bleek dat haar man zeven jaar geleden door een val uit een bus niet terug naar huis kon, is ze samen met hem in het WZC opgenomen. Ze waren heel close en zorgend voor elkaar. Zij was al dementerend. Zodoende nam hij het voortouw en volgde zij hem tot in de kleinste beslissingen: wat ze zouden eten, aan welke activiteiten ze zouden deelnemen... Ze hadden elkaar leren kennen op een veldfeest in hun dorp Nieuwmunster. Hij was er beenhouwer, zij familiaal helpster. Kinderen zijn er nooit gekomen.

Toen hij stierf en zij alleen achterbleef, kleurde haar dementie steeds meer paranoia. Ze werd overgebracht naar een andere afdeling, waar ze erg geliefd was. In de hal staat haar foto ingelijst. Ze draagt een witte trui met bloemen, is keurig gekapt, en haar blik is naar iets links buiten beeld gericht.

Ze is geboren aan het begin van de tweede wereldoorlog in een klein polderdorp, waar in de middeleeuwen ‘schapen op schorren liepen’ dicht wiki voor mij. De naam Nieuwmunster is afkomstig van Niemonstra, wat zoveel als Nieuw Klooster betekent. Het zou verwijzen naar de burcht van de ‘tempeliers van Slijpe’, een religieuze ridderorde, in het leven geroepen om de pelgrims naar het Heilig Land te beschermen. Als ik dat lees gaan bij mij enkele fantasmatische deuren open van spijkerbroek en kruistochten. Hoe heeft mevrouw R.H. haar dorp beleefd?

Wat zou haar man over haar verteld hebben, of de mensen voor wie zij zorgde? Had ze kinderen gewild of niet en waarom wil haar zus niet komen naar haar begrafenis? ‘Ze konden wel haar kamer komen leeghalen!’ zegt een zorgkundige bits. ‘Ze wou graag in de kerk begraven worden’, weet iemand anders. Ik hoor het aan als de losse blaadjes van de bloem die ze was.

Op de dag van de begrafenis schijnt de zon en staan de krokussen in volle bloei. Ik pluk er één uit mijn tuin voor mevrouw R.H. Ook langs de oprit van de begraafplaats groeit een lange strook uitbundig geel. Ik herken twee verzorgenden van het WZC. ‘De begrafenisondernemer zei dat we niet mochten komen van de familie’, zegt een van hen, ‘maar wie kan ons dat beletten dat wij hier zijn? Dit is belangrijk voor ons.’ Verder weten ze nog te vertellen dat mevrouw R.H. een wilsbeschikking had. Ze had het liefste een katholieke dienst gewild en naast haar man begraven worden. Bovendien was ze niet onbemiddeld om dit te realiseren. Waar liep het fout?

Na een inleidend woord van de begrafenisondernemer, lees ik het gedicht van Delphine die verhinderd werd om te komen:

Daarna wordt de kist weggereden om even verder in een kuil te verdwijnen. Een verzorgende pinkt een traantje weg. Ze houden elkaar vast, kijken de kist na en wuiven mevrouw R.H. uit met hun liefdevolle frasen:
- We zullen haar missen, ze was zo’n schatje.
- Het was een mooi gedicht.
- ja, wil je aan Delphine zeggen dat het een mooi gedicht was?
- We hadden snoep moeten meenemen om op haar kist te gooien.
- ja, van die krokodilletjes, daar was ze gek op.